Trường Đại học Quy Nhơn tiếp cận kinh nghiệm quốc tế hướng tới phát triển đại học xanh và bền vững

(IUC) – Trong khuôn khổ Dự án số 7 thuộc Chương trình Hợp tác Thể chế Đại học IUC-QNU, từ ngày 12 đến 21/9/2026, cán bộ Trường Đại học Quy Nhơn đã tham gia chuyến công tác, trao đổi chuyên môn tại Vương quốc Bỉ về an toàn sinh học, an toàn phòng thí nghiệm và quản lý chất thải. Chuyến công tác góp phần nâng cao năng lực chuyên môn, tăng cường kết nối với các đối tác Bỉ, đồng thời gợi mở những hướng tiếp cận thực tiễn cho mục tiêu phát triển bền vững tại QNU.

Tiếp cận thực tiễn về an toàn sinh học và an toàn phòng thí nghiệm

Một trong những trọng tâm của chuyến công tác là tìm hiểu các quy trình, tiêu chuẩn và giải pháp bảo đảm an toàn sinh học trong nghiên cứu, thực hành phòng thí nghiệm, đồng thời trao đổi kinh nghiệm quản lý phù hợp với nhiều loại hình nghiên cứu khác nhau. Tại HOGENT, đoàn tìm hiểu hệ thống quản lý chất thải trong khuôn viên trường, cách bố trí các điểm thu gom, quy trình thu gom và xử lý; tham dự lễ khánh thành Phòng thí nghiệm An toàn sinh học và chương trình trao đổi về an toàn phòng thí nghiệm. Các hoạt động này giúp đoàn tiếp cận trực tiếp cách tổ chức môi trường nghiên cứu gắn yêu cầu an toàn với vận hành phòng thí nghiệm và quản lý chất thải, đồng thời tạo thêm cơ hội trao đổi chuyên môn với các đối tác Bỉ.

Võ Văn Chí và TS. Lê Thị Thùy Trang, Trường Đại học Quy Nhơn, tham dự lễ khánh thành Phòng thí nghiệm An toàn sinh học tại HOGENT, Vương quốc Bỉ

Nội dung chuyên môn được mở rộng qua các hoạt động tại Đại học Ghent, trung tâm CAPTURE và bệnh viện MBR. Đoàn trao đổi với giảng viên, nghiên cứu viên về an toàn sinh học trong nghiên cứu sinh vật thủy sinh; tham quan các phòng thí nghiệm thực hiện nghiên cứu thực nghiệm trên các loài động vật và sinh vật thủy sinh; tìm hiểu nghiên cứu vi nhựa trong các thành phần môi trường, sinh vật và những tác động liên quan. Tại CAPTURE, đoàn tiếp cận cơ sở vật chất và hoạt động nghiên cứu tại các phòng thí nghiệm vi sinh học; trong khi chuyến khảo sát tại bệnh viện MBR cung cấp thêm kinh nghiệm về quy trình nghiên cứu, vận hành thiết bị tại phòng thí nghiệm an toàn sinh học cấp 1 (BSL-1), cấp 2 (BSL-2), quản lý chất thải sinh học và nước thải. Qua chuỗi hoạt động này, cán bộ QNU có thêm cơ sở thực tiễn để củng cố kiến thức về an toàn sinh học, quy trình nghiên cứu và quản lý phòng thí nghiệm, đồng thời thiết lập các kết nối chuyên môn với các nhà nghiên cứu tại HOGENT, Đại học Ghent và các cơ sở liên quan.

Đoàn trao đổi chuyên môn, tìm hiểu nghiên cứu về sinh vật thủy sinh và vi nhựa tại Đại học Ghent.

Kinh nghiệm quản lý chất thải và giảm nhựa sử dụng một lần

Song song với an toàn sinh học, chuyến công tác dành nhiều nội dung cho việc tìm hiểu các mô hình quản lý chất thải từ khâu phân loại, thu gom đến xử lý. Tại Aquafin NV, đoàn khảo sát quy trình quản lý nước thải sinh hoạt ở thành phố Ghent, gồm thu gom, xử lý cơ học, xử lý sinh học và quản lý các sản phẩm phụ phát sinh trong quá trình xử lý. Qua khảo sát thực tế, đoàn có thêm thông tin về cách tổ chức hệ thống xử lý nước thải và quản lý các dòng chất thải, sản phẩm phụ sau xử lý.

Đoàn công tác QNU  tìm hiểu hệ thống thu gom và xử lý nước thải tại Aquafin NV, Vương quốc Bỉ.

Tại Recyclage Park Destelbergen, đoàn tiếp cận mô hình thu gom, phân loại chất thải rắn sinh hoạt theo từng nhóm, với hệ thống biển hướng dẫn và thùng chứa tương ứng. Qua quan sát thực tế, những yếu tố như vị trí điểm thu gom, thiết kế miệng thùng, màu sắc của thùng và túi chứa cho thấy vai trò quan trọng của việc tổ chức hạ tầng trực quan, thuận tiện để hỗ trợ người sử dụng thực hiện phân loại chất thải ngay từ nguồn.

Tìm hiểu mô hình thu gom, phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại Recyclage Park Destelbergen.

Một nội dung khác có tính ứng dụng cao là các giải pháp giảm nhựa sử dụng một lần được tìm hiểu tại Ecofest, Pukema festival. Tại đây, các điểm phân loại chất thải được bố trí trong khu vực sự kiện và các giải pháp tái sử dụng được đưa vào thực tế. Đáng chú ý là mô hình đặt cọc – hoàn trả cốc tái sử dụng: người dùng trả một khoản đặt cọc khi nhận cốc, có thể đổi cốc đã sử dụng lấy cốc sạch trong những lần mua tiếp theo và nhận lại khoản đặt cọc khi hoàn trả cốc tại điểm quy định. Cách tổ chức này vừa hỗ trợ giảm lượng vật dụng dùng một lần, vừa tạo cơ chế để người sử dụng trực tiếp tham gia vào quá trình tái sử dụng.

Đoàn tìm hiểu các giải pháp phân loại chất thải và mô hình cốc tái sử dụng tại Ecofest (Pukema festival).

Gợi mở những hướng áp dụng tại Trường Đại học Quy Nhơn

Những kiến thức và kinh nghiệm tiếp nhận trong chuyến công tác là nguồn tham khảo cho việc tiếp tục hoàn thiện công tác an toàn phòng thí nghiệm và quản lý chất thải tại Trường Đại học Quy Nhơn. Từ thực tiễn khảo sát, một số hướng phát triển được đặt ra gồm từng bước nâng cấp các phòng thí nghiệm hiện có nhằm đáp ứng yêu cầu về an toàn sinh học, an toàn hóa chất và các tiêu chuẩn an toàn liên quan; tiếp tục thử nghiệm, vận hành phần mềm quản lý phòng thí nghiệm để hỗ trợ thực thi, giám sát và quản lý các yêu cầu về an toàn; nghiên cứu nâng cấp, cải tạo hệ thống xử lý nước thải phòng thí nghiệm nhằm duy trì vận hành ổn định. Đối với quản lý chất thải, kinh nghiệm về phân loại tại nguồn, bố trí điểm thu gom dễ nhận biết, lựa chọn màu sắc và thiết kế thùng chứa phù hợp cũng là những nội dung có thể tham khảo khi xây dựng, bổ sung các quy định phân loại và xử lý chất thải tại QNU.

Định hướng giảm nhựa sử dụng một lần cũng được đặt trong mối liên hệ giữa chính sách, cơ sở hạ tầng và thay đổi hành vi. Trên cơ sở kinh nghiệm từ Bỉ, QNU có thể nghiên cứu xây dựng các quy định về tiêu dùng xanh, triển khai các hoạt động nâng cao nhận thức trong cộng đồng Nhà trường và xem xét khả năng vận dụng mô hình đặt cọc – hoàn trả cốc tái sử dụng phù hợp với điều kiện tại nhà ăn, căn-tin. Bên cạnh đó, việc tiếp tục trao đổi các quy trình an toàn, tài liệu đào tạo, tổ chức hội thảo cho cán bộ và sinh viên cũng như các chuyến khảo sát, trao đổi nghiên cứu ngắn hạn giữa các lĩnh vực và phòng thí nghiệm sẽ góp phần duy trì kết nối chuyên môn và chuyển hóa kinh nghiệm từ các hoạt động hợp tác thành những giải pháp phù hợp với thực tiễn của Nhà trường.

Từ những kinh nghiệm tiếp cận trực tiếp tại Bỉ, chuyến công tác góp thêm cơ sở thực tiễn cho quá trình nâng cao năng lực về an toàn phòng thí nghiệm và quản lý chất thải tại Trường Đại học Quy Nhơn. Việc lựa chọn, điều chỉnh và từng bước áp dụng các giải pháp phù hợp với điều kiện của Nhà trường sẽ góp phần xây dựng môi trường học tập, nghiên cứu an toàn, nâng cao ý thức sử dụng tài nguyên và quản lý chất thải, hướng tới các giá trị phát triển xanh và bền vững trong khuôn khổ Dự án số 7 thuộc Chương trình Hợp tác Thể chế Đại học IUC-QNU.

Nguyễn Quý – SP7 IUC QNU